Đến Huế, "kêu" một chiếc xích lô, thế nghĩa là bạn không chỉ có được một phương tiện di chuyển ít tốn kém mà đồng thời còn có được một người hướng dẫn viên du lịch tuyệt vời nhất. Bởi rằng không ai hiểu và cũng chẳng mấy ai yêu thành phố du lịch này hơn họ, những con người đầy tự hào vì đang được sống đủ bằng nghề ngay trên mảnh đất mình được sinh ra và lớn lên...

Nghề đạp xích lô thì nơi đâu cũng có và cũng chẳng hề xa lạ gì. Tuy nhiên, khách du lịch vẫn thường cảm thấy hoàn toàn bị chinh phục bởi những con người làm nghề này mỗi khi đến Huế. Vì rằng có lẽ ít thấy ở nơi nào những người làm nghề đạp xích lô lại có phong cách phục vụ chuyên nghiệp hơn nơi đây. Họ không chỉ am hiểu về các thắng cảnh, di tích mà còn rất biết cách để "hầu chuyện" các "thượng đế" của mình.

Hơn thế, nét nổi bật nhất là họ hoàn toàn tự tin và lạc quan khi kiếm sống bằng nghề.

Đất nuôi nghề

Thành phố Huế nho nhỏ, dạo xe đạp một vòng là đã thấy hết đường lạ. Hơn thế, những con đường ở Huế hầu hết đều rợp bóng cây, sạch và mát. Trong những ngày hè, trên những tán lá rực sắc hoa, tiếng ve cứ râm ran dâng đầy khắp phố (thậm chí có khi còn dậy lên đến rát tai)...

Tất cả khiến các du khách đều như chỉ muốn được bát phố thật chậm, vừa để thưởng thức, vừa để ghi vào tâm trí hình ảnh về một thành phố rất yên bình và hết sức thơ mộng này. Và như vậy, xích lô là một loại phương tiện di chuyển dễ được du khách lựa chọn nhất mỗi khi đến đây.

Điểm gây ấn tượng và cũng chính là yếu tố chinh phục du khách khi chọn lựa xích lô làm phương tiện di chuyển là ở chỗ: tuy không được học cao, không có bất cứ một loại bằng cấp ghi nhận trình độ nào, song bù lại, đa số những người làm nghề này đều có một kiến thức xã hội rất phong phú và hết sức thực tế. Chính họ với cách nói chuyện rất có duyên (có lẽ là nhờ thường xuyên được giao tiếp rộng với nhiều loại khách) sẽ là những người hướng dẫn viên tốt nhất giúp giới thiệu Huế tới các du khách một cách tường tận và chính xác nhất, từ những khu di tích, thắng cảnh tới các địa chỉ ẩm thực, vui chơi...

So với những nơi khác, Huế là thành phố du lịch quanh năm chứ không chỉ theo mùa vụ. Khách du lịch trong và ngoài nước thường tập trung đến Huế đông nhất là vào dịp hè, khi Huế đang ở mùa nắng. Tuy nhiên, Huế mùa mưa dẫu có buồn nhưng vẫn không hề vắng khách (chủ yếu là du khách nước ngoài tìm tới để tránh cái lạnh giá của mùa đông nơi đất nước họ). Đó là bởi Huế ngày này lại mang những nét đẹp rất riêng. Như vậy, dù thu nhập trong mùa mưa có hạn chế hơn, song những người làm nghề đạp xích lô tại đây vẫn có thể nuôi sống mình bằng nghề quanh năm.

Tại Huế, các tổ xích lô (7 - 10 người/1 tổ) đã được thành lập, có ban chỉ đạo lâm thời, để những người làm nghề này được hoạt động một cách quy củ và có tổ chức hơn. Khi gia nhập tổ, họ sẽ được tham dự lớp tập hu n nghiệp vụ tiếp đón khách và còn được phát những cuốn tài liệu nhỏ dạy cách giao tiếp đơn giản bằng một số thứ tiếng nước ngoài. Các tổ xích lô thường phục vụ theo ca cho các khách sạn lớn hoặc cho những chương trình huy động của thành phố. Trừ những giờ đó, các "bác xế" có thể tự do phục vụ khách du lịch ngoài với giá từ 20 - 25.000đ/1 giờ/1 xe (có thể chở từ 2 - 3 khách).

Và còn bởi những tính cách Huế

Tuy rằng không phải ngày nào cũng có khách, và cũng chẳng phải có thu nhập hàng tháng ổn định, song những người làm nghề đạp xích lô ở Huế vẫn có thể sinh sống dễ dàng với số tiền mình kiếm được. Đó là bởi những nét tính cách riêng của con người Huế chi phối. Người dân Huế nói chung rất hiền lành và thường chỉ tập trung làm ăn quanh năm. Họ cần kiệm, ít khi chơi và ăn tiêu như người dân ở các thành phố lớn khác. Cả thành phố Huế chỉ có một vài quán nhậu. Các hàng quán hầu như chỉ phục vụ khách du lịch là chính. Các khu vui chơi giải trí về đêm cũng ít khi có mặt người Huế.

Kết thúc ngày làm việc, người Huế thường có thói quen quây quần cùng cả gia đình chứ ít khi tụ tập với bạn bè. Những buổi lễ, tiệc cũng không hay đình đám. Giá cả chi tiêu ở Huế lại rẻ. Như vậy, người dân Huế chỉ quen chi tiêu nhỏ lẻ, vì những nhu cầu thiết yếu hàng ngày với chi phí thấp nên họ vẫn có thể sống đủ dù chỉ là với những đồng lương ít ỏi. Những người làm nghề đạp xích lô ở Huế cũng vậy. Một người làm việc bình thường, không có thói quen ăn nhậu với bạn bè đồng nghiệp cuối giờ làm và biết cách tằn tiện trong chi tiêu thì sẽ có đủ khả năng nuôi được một người vợ và... 4 người con khi sống ở Huế.

Bên cạnh đó, những người vợ, những người phụ nữ Huế cũng giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp cho người đàn ông của gia đình mình luôn cảm th y tự tin và lạc quan về công việc, dù người đó làm ở bất cứ ngành nghề nào. Người phụ nữ Huế thực sự rất tần tảo, họ có thể vì chồng, vì con mà bỏ qua sự nghiệp của bản thân. Họ luôn nhẫn nhịn, luôn nhẹ nhàng, luôn phục vụ một cách ân cần, chu đáo mỗi khi đón chồng mệt mỏi trở về nhà sau ngày làm việc vất vả (một phần thưởng quý giá đối với những người chồng, đặc biệt là với những ngươi dân lao động). Chính điều đó còn khiến cho những người đàn ông luôn cảm thấy gắn bó và sống có trách nhiệm với gia đình mình hơn.

"Nói thật lòng thì là bởi sự phân công lao động, mỗi người một nghề, mình không làm được nghề khác thì làm nghề này thôi. Thực sự thì làm anh thợ nhiều khi còn th y oai hơn y chứ. Vì họ còn có lúc được gọi là thầy, được ăn học tử tế chứ đâu có như mình. Nếu tằn tiện thì vẫn có thể sống được với nghề đạp xích lô. Nhưng đó cũng còn là nhờ có những bà vợ tốt nết chứ không thì gia đình cũng lủng mà nghề thì cũng chẳng theo nổi. Cái chính là đã chọn nghề nào thì phải yêu nghề đó thì mới sống được, bằng không thì sẽ mệt mỏi lắm". Ngẫm ra mới thấy, câu nói của người trong nghề này dường như không chỉ dành riêng cho những người làm nghề đạp xích lô...

Lan Hương